Μνημόνιο 3.5

ΑΞΟΝΕΣ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ

Η Εφαρμογή της μεταρρυθμιστικής ατζέντας που θα αποτελέσει τη βάση για μια βιώσιμη ανάκαμψη βασίζεται σε τέσσερις άξονες:

  • Αποκατάσταση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας (2ο κεφάλαιο): Η Ελλάδα θα στοχεύσει σε μεσοπρόθεσμο πρωτογενές πλεόνασμα 3,5% του ΑΕΠ μέσω ενός συνδυασμού πρότερων παραμετρικών δημοσιονομικών μεταρρυθμίσεων, συμπεριλαμβανομένου του συστήματος ΦΠΑ, του φόρου εισοδήματος και του συνταξιοδοτικού συστήματος που θα υποστηρίζεται από ένα φιλόδοξο πρόγραμμα για την ενίσχυση της φορολογικής συμμόρφωσης και διαχείρισης των δημόσιων οικονομικών και την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής, διασφαλίζοντας παράλληλα την επαρκή προστασία των ευάλωτων κοινωνικών ομάδων. Για να ενισχυθεί η αξιοπιστία των δημοσιονομικών πολιτικών και να υποστηριχτεί η επίτευξη των στόχων θα εφαρμοστεί ένα φιλόδοξο πακέτο παραμετρικών και μη παραμετρικών μέτρων. Οι αρχές θα δημιουργήσουν μια αυτόνομη διοίκηση εσόδων για την εξασφάλιση της αποτελεσματικής είσπραξης των εσόδων.

  • Διασφάλιση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας (3ο κεφάλαιο): Η διαδικασία της ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών ολοκληρώθηκε πριν το τέλος του 2015 και πρέπει τώρα να ακολουθήσει η εφαρμογή μέτρων για την ενίσχυση της διακυβέρνησης του Ελληνικού Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΕΤΧΣ) και των τραπεζών. Η Ελλάδα θα λάβει αμέσως περαιτέρω μέτρα για την αντιμετώπιση των μη εξυπηρετούμενων δανείων (NPLs - ΜΕΔ). 

  • Ανάπτυξη, ανταγωνιστικότητα και επενδύσεις (4ο κεφάλαιο): Η Ελλάδα θα σχεδιάσει και θα εφαρμόσει ένα ευρύ φάσμα μεταρρυθμίσεων στην αγορά εργασίας και στην αγορά προϊόντων (συμπεριλαμβανομένης και της ενέργειας) που θα εξασφαλίσει όχι μόνο την πλήρη συμμόρφωση με τις απαιτήσεις της Ε.Ε. αλλά και θα αποσκοπεί στην επίτευξη των ευρωπαϊκών βέλτιστων πρακτικών. Θα εφαρμοστεί ένα φιλόδοξο πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων και θα ιδρύσει ένα νέο Ανεξάρτητο Ταμείο Αξιοποίησης της Δημόσιας Περιουσίας για τον καθορισμό πιο αποτελεσματικής χρήσης των πόρων που μπορούν να εισρεύσουν με στρατηγική εμπλοκή του ιδιωτικού τομέα. Οι πολιτικές που υποστηρίζουν τις επενδύσεις θα πρέπει να πλαισιωθούν από μια ολοκληρωμένη στρατηγική για την ανάπτυξη.

  • Ένα Σύγχρονο κράτος και μια σύγχρονη δημόσια διοίκηση (5ο κεφάλαιο) πρέπει να αποτελεί βασική προτεραιότητα του προγράμματος. Ιδιαίτερη προσοχή θα δοθεί στην αύξηση της αποτελεσματικότητας του δημόσιου τομέα στην παροχή βασικών δημόσιων αγαθών και υπηρεσιών. Τα μέτρα θα πρέπει να ληφθούν για την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας του δικαστικού συστήματος και την αναβάθμιση της καταπολέμησης της διαφθοράς. Οι μεταρρυθμίσεις θα ενισχύσουν τη θεσμική και λειτουργική ανεξαρτησία και την αποτελεσματικότητα των βασικών θεσμικών οργάνων και οργανισμών, όπως την στατιστική υπηρεσία (ΕΛΣΤΑΤ), την Επιτροπή Ανταγωνισμού αλλά και άλλων ρυθμιστικών οργανισμών.

Η επιτυχία του προγράμματος απαιτεί τη συνεχή εφαρμογή των συμφωνημένων πολιτικών για πολλά χρόνια - κάτι που απαιτεί πολιτική δέσμευση αλλά και τεχνική ικανότητα από την ελληνική διοίκηση προκειμένου να είναι αποτελεσματική και για το σκοπό αυτό οι αρχές έχουν δεσμευτεί να κάνουν πλήρη χρήση της διαθέσιμης τεχνικής βοήθειας. Η τεχνική βοήθεια από την Ευρωπαϊκή πλευρά συντονίζεται από την Υπηρεσία Διαρθρωτικών Μεταρρυθμίσεων Στήριξης (SRSS) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Η τεχνική βοήθεια είναι ήδη σε ισχύ για ορισμένες δεσμεύσεις της μεταρρύθμισης, συμπεριλαμβανομένης της φορολογικής πολιτικής, της διαχείρισης των δημοσίων οικονομικών (PFM - ΔΔΟ), της μεταρρύθμισης της τελωνειακής και φορολογικής διοίκησης την αναθεώρηση των ρυθμιστικών εμποδίων στο πεδίο του ανταγωνισμού, της απλοποίησης αδειοδότησης επιχειρηματικών δραστηριοτήτων, της επανεξέτασης της κοινωνικής πρόνοιας, της καταπολέμησης της διαφθοράς, την υποστήριξης για υλοποίηση στόχων της ελληνικής ενεργειακής πολιτικής, της στήριξης στο ελληνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων για την υγεία και τον εκσυγχρονισμό του δικαστικού συστήματος.  Τον Οκτώβριο του 2015 οι ελληνικές αρχές και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ολοκλήρωσαν ένα μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα τεχνικής βοήθειας, σύμφωνα με το Μνημόνιο που υπεγράφη τον Αύγουστο του 2015. Τον Δεκέμβριο του 2015 οι ελληνικές αρχές ενημέρωσαν την Επιτροπή ότι θα διατεθεί το ποσό των 30 εκατομμυρίων ευρώ σε έργα τεχνικής βοήθειας στους τομείς της διαχείρισης των δημοσίων οικονομικών και των ιδιωτικοποιήσεων, την οικονομική ανάπτυξη και τη διαχείριση των προμηθειών, της δικαιοσύνης και της καταπολέμησης της διαφθοράς, τη μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης σε κεντρικό και τοπικό επίπεδο, την απασχόληση και την κοινωνική προστασία (περιλαμβανόμενης των συστημάτων υγείας και παιδείας), στον τομέα των μεταφορών και τους τομείς όπως ο τουρισμός, η ενέργεια, τη διαχείριση των αποβλήτων και του νερού. Τα έργα αυτά ευθυγραμμίζονται με τις προηγούμενες αιτήσεις τεχνικής βοήθειας (ΤΑ) (ώστε να εμβαθύνουν ή και να συμπληρώνουν) και με το Μνημόνιο, συμπεριλαμβανομένης αυτής της ανανεωμένης έκδοσής με πεδίο εφαρμογής την παροχή τεχνικής βοήθειας στους τομείς που προσδιορίζονται σε αυτή.

Η Ελλάδα πρέπει να αξιοποιήσει την συμφωνηθείσα στρατηγική ανάκαμψης και να αναπτύξει μια πραγματική στρατηγική ανάπτυξης, η οποία θα έχει ελληνική ταυτότητα και θα εκπληρωθεί με τις πρωτοβουλίες της ελληνικής πλευράς χρησιμοποιώντας πλήρως τους διαθέσιμους πόρους, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που παρέχονται από την Ε.Ε. Για την επίτευξη του στόχου θα πρέπει να ληφθούν υπόψη οι μεταρρυθμίσεις που περιλαμβάνονται στο παρόν μνημόνιο συμφωνίας, οι σχετικές πρωτοβουλίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η συμφωνία εταιρικής σχέσης της εφαρμογής του Εθνικού Στρατηγικού Πλαισίου Αναφοράς (ΕΣΠΑ) και άλλες βέλτιστες πρακτικές. Η Ελλάδα πρέπει να επωφεληθεί πλήρως από τα σημαντικά παρεχόμενα μέσα μέσω του προϋπολογισμού της Ε.Ε. και της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕπ) για την στήριξη των επενδύσεων και τις προσπάθειες μεταρρύθμισης. Για την περίοδο 2007-2013 η Ελλάδα ήταν επιλέξιμη για 38 δισεκατομμύρια ευρώ σε επιχορηγήσεις από τις πολιτικές της Ε.Ε. και θα πρέπει να εξασφαλίζουν ότι όλα τα έργα που χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο αυτής της χρηματοδότησης θα ολοκληρωθούν όπως έχουν προγραμματιστεί, και το αργότερο μέχρι [ΧΧ 2017]  [Σχόλιο: Η μόνη πραγματική διαφορά σε σχέση με το προηγούμενο Μνημόνιο είναι το χρονοδιάγραμμα για το νέο ΕΣΠΑ που δεν έχει ακόμα συμφωνηθεί] . Για την περίοδο 2014-2020 περισσότερα από 35 δισεκατομμύρια ευρώ είναι διαθέσιμα στην Ελλάδα μέσω των ταμείων της Ε.Ε. και η Ελλάδα; θα πρέπει να συνεχίσει στην προσπάθεια της να μεγιστοποιήσει και να επιτύχει την απορρόφηση του επενδυτικού προγράμματος. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα παρέχει πρόσθετη πηγή επενδύσεων καθώς και τεχνική βοήθεια για τους δημόσιους και ιδιώτες επενδυτές για την αναγνώριση, προώθηση και ανάπτυξη υψηλής ποιότητας και εφικτών έργων που θα χρηματοδοτηθούν. Οι ελληνικές αρχές και οι φορείς θα πρέπει να κάνουν πλήρη εκμετάλλευση αυτής της ευκαιρίας.

 Οι ελληνικές αρχές θα καταρτίσουν στρατηγική ανάπτυξης μέχρι τον Ιούνιο του 2016 η οποία, μεταξύ άλλων, θα πρέπει να στοχεύει στη δημιουργία ενός πιο ελκυστικού επιχειρηματικού περιβάλλοντος, στη βελτίωση του εκπαιδευτικού συστήματος καθώς και στη δημιουργία ανθρώπινου κεφαλαίου μέσω της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης στην βελτίωση του τομέα της Έρευνας και Ανάπτυξης και στην καινοτομία. Θα πρέπει επίσης να βοηθήσει στο σχεδιασμό των ταμειακών προτεραιοτήτων σε τομείς όπως ο τουρισμός, οι μεταφορές τα φαρμακευτικά προϊόντα και τα logistics, και τη γεωργία. Η πρόοδος στην κατάρτιση αυτής της στρατηγικής ανάπτυξης ήταν αργή και ο προηγούμενος στόχος που τέθηκε τον Μάρτιο του 2016 δεν έχει επιτευχθεί. Οι αρχές δεσμεύονται να επιταχύνουν και να ολοκληρώσουν τον στρατηγικό σχεδιασμό και να εργαστούν με τους κοινωνικούς εταίρους, τους ακαδημαϊκούς και τους διεθνείς οργανισμούς προκειμένου να παραχθεί το κατάλληλο νομοθετικό πλαίσιο για την τόνωση των επενδύσεων. Η στρατηγική θα πρέπει επίσης να αντιμετωπίσει την ανάγκη συντονισμού του φιλόδοξου μεταρρυθμιστικού προγράμματος, την ενίσχυση του ρόλου της υφιστάμενης Γενικής Γραμματείας Συντονισμού και την συμμετοχή, ανάλογα με την περίπτωση, οργανώσεων που εκπροσωπούν τον ιδιωτικό τομέα.

2. Επίτευξη βιώσιμων δημόσιων οικονομικών που υποστηρίζουν την ανάπτυξη και την απασχόληση.

Η αντιμετώπιση των ακραίων ανισορροπιών στα δημόσια οικονομικά που κορυφώθηκαν το 2010 με τον αποκλεισμό της Ελλάδας από τις ιδιωτικές κεφαλαιαγορές έχει κάνει απαραίτητη μια άνευ προηγουμένου προσαρμογή με θυσίες από τους Έλληνες πολίτες. Τα δημόσια ελλείμματα έχουν μειωθεί σημαντικά αν και η Ελλάδα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει πρωτογενές έλλειμμα περίπου [0,5]% του ΑΕΠ το 2016 και το 2017 απουσίας πρόσθετων μέτρων. Την ίδια στιγμή η Ελλάδα πρέπει να δώσει προτεραιότητα στην αποτελεσματικότητα των δημόσιων δαπανών ανακατευθύνοντας πόρους προς σε λειτουργίες που μπορούν να προωθήσουν αποτελεσματικότερα την ανάπτυξη, την απασχόληση και την προστασία των πλέον ευάλωτων κοινωνικών ομάδων.

Η Εφαρμογή της μεταρρυθμιστικής ατζέντας που θα αποτελέσει τη βάση για μια βιώσιμη ανάκαμψη βασίζεται σε τέσσερις άξονες:

  • Αποκατάσταση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας (2ο κεφάλαιο): Η Ελλάδα θα στοχεύσει σε μεσοπρόθεσμο πρωτογενές πλεόνασμα 3,5% του ΑΕΠ μέσω ενός συνδυασμού πρότερων παραμετρικών δημοσιονομικών μεταρρυθμίσεων, συμπεριλαμβανομένου του συστήματος ΦΠΑ, του φόρου εισοδήματος και του συνταξιοδοτικού συστήματος που θα υποστηρίζεται από ένα φιλόδοξο πρόγραμμα για την ενίσχυση της φορολογικής συμμόρφωσης και διαχείρισης των δημόσιων οικονομικών και την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής, διασφαλίζοντας παράλληλα την επαρκή προστασία των ευάλωτων κοινωνικών ομάδων. Για να ενισχυθεί η αξιοπιστία των δημοσιονομικών πολιτικών και να υποστηριχτεί η επίτευξη των στόχων θα εφαρμοστεί ένα φιλόδοξο πακέτο παραμετρικών και μη παραμετρικών μέτρων. Οι αρχές θα δημιουργήσουν μια αυτόνομη διοίκηση εσόδων για την εξασφάλιση της αποτελεσματικής είσπραξης των εσόδων.

  • Διασφάλιση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας (3ο κεφάλαιο): Η διαδικασία της ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών ολοκληρώθηκε πριν το τέλος του 2015 και πρέπει τώρα να ακολουθήσει η εφαρμογή μέτρων για την ενίσχυση της διακυβέρνησης του Ελληνικού Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΕΤΧΣ) και των τραπεζών. Η Ελλάδα θα λάβει αμέσως περαιτέρω μέτρα για την αντιμετώπιση των μη εξυπηρετούμενων δανείων (NPLs - ΜΕΔ).

  • Ανάπτυξη, ανταγωνιστικότητα και επενδύσεις (4ο κεφάλαιο): Η Ελλάδα θα σχεδιάσει και θα εφαρμόσει ένα ευρύ φάσμα μεταρρυθμίσεων στην αγορά εργασίας και στην αγορά προϊόντων (συμπεριλαμβανομένης και της ενέργειας) που θα εξασφαλίσει όχι μόνο την πλήρη συμμόρφωση με τις απαιτήσεις της Ε.Ε. αλλά και θα αποσκοπεί στην επίτευξη των ευρωπαϊκών βέλτιστων πρακτικών. Θα εφαρμοστεί ένα φιλόδοξο πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων και θα ιδρύσει ένα νέο Ανεξάρτητο Ταμείο Αξιοποίησης της Δημόσιας Περιουσίας για τον καθορισμό ποιο αποτελεσματικής χρήσης των πόρων που μπορούν να εισρεύσουν με στρατηγική εμπλοκή του ιδιωτικού τομέα. Οι πολιτικές που υποστηρίζουν τις επενδύσεις θα πρέπει να πλαισιωθούν από μια ολοκληρωμένη στρατηγική για την ανάπτυξη.

  • Ένα Σύγχρονο κράτος και μια σύγχρονη δημόσια διοίκηση (5ο κεφάλαιο) πρέπει να αποτελεί βασική προτεραιότητα του προγράμματος. Ιδιαίτερη προσοχή θα δοθεί στην αύξηση της αποτελεσματικότητας του δημόσιου τομέα στην παροχή βασικών δημόσιων αγαθών και υπηρεσιών. Τα μέτρα θα πρέπει να ληφθούν για την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας του δικαστικού συστήματος και την αναβάθμιση της καταπολέμησης της διαφθοράς. Οι μεταρρυθμίσεις θα ενισχύσουν τη θεσμική και λειτουργική ανεξαρτησία και την αποτελεσματικότητα των βασικών θεσμικών οργάνων και οργανισμών, όπως την στατιστική υπηρεσία (ΕΛΣΤΑΤ), την Επιτροπή Ανταγωνισμού αλλά και άλλων ρυθμιστικών οργανισμών.

Η επιτυχία του προγράμματος απαιτεί τη συνεχή εφαρμογή των συμφωνημένων πολιτικών για πολλά χρόνια - κάτι που απαιτεί πολιτική δέσμευση αλλά και τεχνική ικανότητα από την ελληνική διοίκηση προκειμένου να είναι αποτελεσματική και για το σκοπό αυτό οι αρχές έχουν δεσμευτεί να κάνουν πλήρη χρήση της διαθέσιμης τεχνικής βοήθειας. Η τεχνική βοήθεια από την Ευρωπαϊκή πλευρά συντονίζεται από την Υπηρεσία Διαρθρωτικών Μεταρρυθμίσεων Στήριξης (SRSS) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Η τεχνική βοήθεια είναι ήδη σε ισχύ για ορισμένες δεσμεύσεις της μεταρρύθμισης, συμπεριλαμβανομένης της φορολογικής πολιτικής, της διαχείρισης των δημοσίων οικονομικών (PFM - ΔΔΟ), της μεταρρύθμισης της τελωνειακής και φορολογικής διοίκησης την αναθεώρηση των ρυθμιστικών εμποδίων στο πεδίο του ανταγωνισμού, της απλοποίησης αδειοδότησης επιχειρηματικών δραστηριοτήτων, της επανεξέτασης της κοινωνικής πρόνοιας, της καταπολέμησης της διαφθοράς, την υποστήριξης για υλοποίηση στόχων της ελληνικής ενεργειακής πολιτικής, της στήριξης στο ελληνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων για την υγεία και τον εκσυγχρονισμό του δικαστικού συστήματος.  Τον Οκτώβριο του 2015 οι ελληνικές αρχές και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ολοκλήρωσαν ένα μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα τεχνικής βοήθειας, σύμφωνα με το Μνημόνιο που υπεγράφη τον Αύγουστο του 2015. Τον Δεκέμβριο του 2015 οι ελληνικές αρχές ενημέρωσαν την Επιτροπή ότι θα διατεθεί το ποσό των 30 εκατομμυρίων ευρώ σε έργα τεχνικής βοήθειας στους τομείς της διαχείρισης των δημοσίων οικονομικών και των ιδιωτικοποιήσεων, την οικονομική ανάπτυξη και τη διαχείριση των προμηθειών, της δικαιοσύνης και της καταπολέμησης της διαφθοράς, τη μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης σε κεντρικό και τοπικό επίπεδο, την απασχόληση και την κοινωνική προστασία (περιλαμβανόμενης των συστημάτων υγείας και παιδείας), στον τομέα των μεταφορών και τους τομείς όπως ο τουρισμός, η ενέργεια, τη διαχείριση των αποβλήτων και του νερού. Τα έργα αυτά ευθυγραμμίζονται με τις προηγούμενες αιτήσεις τεχνικής βοήθειας (ΤΑ) (ώστε να εμβαθύνουν ή και να συμπληρώνουν) και με το Μνημόνιο, συμπεριλαμβανομένης αυτής της ανανεωμένης έκδοσής με πεδίο εφαρμογής την παροχή τεχνικής βοήθειας στους τομείς που προσδιορίζονται σε αυτή.

Η Ελλάδα πρέπει να αξιοποιήσει την συμφωνηθείσα στρατηγική ανάκαμψης και να αναπτύξει μια πραγματική στρατηγική ανάπτυξης, η οποία θα έχει ελληνική ταυτότητα και θα εκπληρωθεί με τις πρωτοβουλίες της ελληνικής πλευράς χρησιμοποιώντας πλήρως τους διαθέσιμους πόρους, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που παρέχονται από την Ε.Ε. Για την επίτευξη του στόχου θα πρέπει να ληφθούν υπόψη οι μεταρρυθμίσεις που περιλαμβάνονται στο παρόν μνημόνιο συμφωνίας, οι σχετικές πρωτοβουλίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η συμφωνία εταιρικής σχέσης της εφαρμογής του Εθνικού Στρατηγικού Πλαισίου Αναφοράς (ΕΣΠΑ) και άλλες βέλτιστες πρακτικές. Η Ελλάδα πρέπει να επωφεληθεί πλήρως από τα σημαντικά παρεχόμενα μέσα μέσω του προϋπολογισμού της Ε.Ε. και της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕπ) για την στήριξη των επενδύσεων και τις προσπάθειες μεταρρύθμισης. Για την περίοδο 2007-2013 η Ελλάδα ήταν επιλέξιμη για 38 δισεκατομμύρια ευρώ σε επιχορηγήσεις από τις πολιτικές της Ε.Ε. και θα πρέπει να εξασφαλίσει ότι όλα τα έργα που χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο αυτής της χρηματοδότησης θα ολοκληρωθούν όπως έχουν προγραμματιστεί, και το αργότερο μέχρι [ΧΧ 2017]. Για την περίοδο 2014-2020 περισσότερα από 35 δισεκατομμύρια ευρώ είναι διαθέσιμα στην Ελλάδα μέσω των ταμείων της Ε.Ε. και η Ελλάδα; θα πρέπει να συνεχίσει στην προσπάθεια της να μεγιστοποιήσει και να επιτύχει την απορρόφηση του επενδυτικού προγράμματος. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα παρέχει πρόσθετη πηγή επενδύσεων καθώς και τεχνική βοήθεια για τους δημόσιους και ιδιώτες επενδυτές για την αναγνώριση, προώθηση και ανάπτυξη υψηλής ποιότητας και εφικτών έργων που θα χρηματοδοτηθούν. Οι ελληνικές αρχές και οι φορείς θα πρέπει να κάνουν πλήρη εκμετάλλευση αυτής της ευκαιρίας.

 Οι ελληνικές αρχές θα καταρτίσουν στρατηγική ανάπτυξης μέχρι τον Ιούνιο του 2016 η οποία, μεταξύ άλλων, θα πρέπει να στοχεύει στη δημιουργία ενός πιο ελκυστικού επιχειρηματικού περιβάλλοντος, στη βελτίωση του εκπαιδευτικού συστήματος καθώς και στη δημιουργία ανθρώπινου κεφαλαίου μέσω της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης στην βελτίωση του τομέα της Έρευνας και Ανάπτυξης και στην καινοτομία. Θα πρέπει επίσης να βοηθήσει στο σχεδιασμό των ταμειακών προτεραιοτήτων σε τομείς όπως ο τουρισμός, οι μεταφορές τα φαρμακευτικά προϊόντα και τα logistics, και τη γεωργία. Η πρόοδος στην κατάρτιση αυτής της στρατηγικής ανάπτυξης ήταν αργή και ο προηγούμενος στόχος που τέθηκε τον Μάρτιο του 2016 δεν έχει επιτευχθεί. Οι αρχές δεσμεύονται να επιταχύνουν και να ολοκληρώσουν τον στρατηγικό σχεδιασμό και να εργαστούν με τους κοινωνικούς εταίρους, τους ακαδημαϊκούς και τους διεθνείς οργανισμούς προκειμένου να παραχθεί το κατάλληλο νομοθετικό πλαίσιο για την τόνωση των επενδύσεων. Η στρατηγική θα πρέπει επίσης να αντιμετωπίσει την ανάγκη συντονισμού του φιλόδοξου μεταρρυθμιστικού προγράμματος, την ενίσχυση του ρόλου της υφιστάμενης Γενικής Γραμματείας Συντονισμού και την συμμετοχή, ανάλογα με την περίπτωση, οργανώσεων που εκπροσωπούν τον ιδιωτικό τομέα.

2. Επίτευξη βιώσιμων δημόσιων οικονομικών που υποστηρίζουν την ανάπτυξη και την απασχόληση.

Η αντιμετώπιση των ακραίων ανισορροπιών στα δημόσια οικονομικά που κορυφώθηκαν το 2010 με τον αποκλεισμό της Ελλάδας από τις ιδιωτικές κεφαλαιαγορές έχει κάνει απαραίτητη μια άνευ προηγουμένου προσαρμογή με θυσίες από τους Έλληνες πολίτες. Τα δημόσια ελλείμματα έχουν μειωθεί σημαντικά αν και η Ελλάδα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει πρωτογενές έλλειμμα περίπου [0,5]% του ΑΕΠ το 2016 και το 2017 απουσίας πρόσθετων μέτρων. Την ίδια στιγμή η Ελλάδα πρέπει να δώσει προτεραιότητα στην αποτελεσματικότητα των δημόσιων δαπανών ανακατευθύνοντας πόρους προς σε λειτουργίες που μπορούν να προωθήσουν αποτελεσματικότερα την ανάπτυξη, την απασχόληση και την προστασία των πλέον ευάλωτων κοινωνικών ομάδων.



Implementation of the reform agenda will provide the basis for a sustainable recovery, and the policies are built around four pillars:
 
  • Restoring fiscal sustainability (section 2): Greece will target a medium-term primary surplus of 3.5 percent of GDP to be achieved through a combination of upfront parametric fiscal reforms, including to its VAT, income tax and pension systems, supported by an ambitious programme to strengthen tax compliance and public financial management, and fight tax evasion, while ensuring adequate protection of vulnerable groups. To enhance the credibility of its fiscal policies, and support the achievement of targets, an ambitious package of parametric measures is adopted in combination with non-parametric measures. The authorities will create an autonomous revenue administration to secure effective collection.

  • Safeguarding financial stability (section 3): A recapitalisation process of banks was completed before the end of 2015, and needs to be followed with the implementation of concomitant measures to strengthen the governance of the Hellenic Financial Stability Fund (HFSF) and of banks. Greece will immediately take further steps to tackle Non-Performing Loans (NPLs)

  • Growth, competitiveness and investment (section 4): Greece will design and implement a wide range of reforms in labour markets and product markets (including energy) that not only ensure full compliance with EU requirements, but which also aim at achieving European best practices. There will be an ambitious privatisation programme, and a new independent Privatisation and Investment Fund shall be established supporting a more efficient use of resources benefitting from a strategic involvement of the private sector. Policies which support investment shall be framed within a comprehensive Growth Strategy.

  • A modern State and public administration (section 5) shall be a key priority of the programme. Particular attention will be paid to increasing the efficiency of the public sector in the delivery of essential public goods and services. Measures will be taken to enhance the efficiency of the judicial system and to upgrade the fight against corruption. Reforms will strengthen the institutional and operational independence and effectiveness of key Institutions and agencies such as the statistics institute (ELSTAT), the Hellenic Competition and other regulatory agencies.

Success will require the sustained implementation of agreed policies over many years - which necessitates political commitment, but also technical capacity of the Greek administration to deliver - and to this end the authorities have committed to make full use of the available technical assistance.Technical assistance on the European side is coordinated by the Structural Reform Support Service (SRSS) of the European Commission. Technical assistance is already in place for some key reform commitments, including on tax policy and Public Financial Management (PFM), the reform of the custom and tax administrations, review of regulatory barriers to competition, licensing simplification and doing business reforms, the social welfare review, fight against corruption, support to the implementation of the Greek energy policy objectives, support to the Greek health reform programme and the modernisation of the judicial system. In October 2015, the Greek authorities and the European Commission finalised a medium-term technical assistance plan in line with the Memorandum signed in August 2015. In December 2015, the Greek authorities informed the Commission that they would allocate an amount of EUR 30 million to technical assistance projects in the areas of PFM and privatization; economic development and procurement; justice and anti-corruption; public administration reform at both central and local level; labour, employment and social protection (including health and education). Transport sector and sectorial areas such as tourism, energy, waste and water are also addressed. These projects are aligned with previous TA requests (that they deepen and / or complement) and with the Memorandum, including this update, the scope being to provide TA in the areas identified in it.
 
Greece needs to build upon the agreed recovery strategy and develop a genuine growth strategy which is Greek-owned and Greek-led and fully uses available resources, including those provided by the EU. This should take into account the reforms included in this MoU, relevant European Union initiatives, the Partnership Agreement of the implementation of the National Strategic Reference Framework (NSRF) and other best practices. Greece must benefit fully from the substantial means available from the EU budget and the European Investment Bank (EIB) to support investment and reform efforts. For the period 2007-2013, Greece was eligible for EUR 38 billion in grants from EU policies, and should ensure that all projects funded under that financing envelope are completed as planned and no later than [XX 2017]. {In this latest version, the exact time has not been decided as it was in the previous one}.For the 2014-2020 period, more than EUR 35 billion is available to Greece through EU funds and Greece should continue in its effort to maximise and speed up absorption of this envelope.The European Commission’s Investment Plan for Europe will provide an additional source of investment as well as technical help for public and private investors to identify, promote and develop high-quality and feasible projects to fund, and the Greek authorities and operators should make full use of this opportunity.
 
The Greek authorities will develop the growthstrategy by June 2016, which inter alia should aim at creating a more attractive business environment, improving the education system as well as human capital formation through vocational education and training, developing R&D and innovation. It should also help design sectorial priorities in areas such as tourism, transport, pharmaceuticals and logistics, and agriculture. Progress in developing the growth strategy has been slow and the earlier goal of having this in place by March 2016 has not been met. The authorities commit to accelerate and complete the strategy and to work in collaboration with social partners, academics and international organisations, which will also provide a proper framework for legislation to spur investment. The strategy should also address the need for coordination of the ambitious reform agenda, reinforcing the role of the existing Secretariat General for Coordination and involving, as appropriate, organisations representing the private sector.

2.    Delivering sustainable public finances that support growth and jobs

The correction of extreme imbalances in public finances that culminated in 2010 with the Greece's exclusion from private capital markets has required an unprecedented adjustment and sacrifices from Greek citizens. Public deficits have fallen considerably, although Greece is still facing primary deficits of about [0.5] percent of GDP in both 2016 and 2017, absent additional measures. At the same time, Greece must prioritise the effectiveness of public spending redirecting resources to functions that can most effectively promote growth, employment and protection of the most vulnerable.   

Η εφαρμογή του προγράμματος μεταρρυθμίσεων θα αποτελέσει τη βάση για βιώσιμη ανάκαμψη. Οι σχετικές πολιτικές είναι δομημένες γύρω από τέσσερις πυλώνες:

  • Αποκατάσταση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας (ενότητα 2): Η Ελλάδα θα θέσει ως στόχο την επίτευξη μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού πλεονάσματος ύψους 3,5% του ΑΕΠ, μέσω ενός συνδυασμού εμπροσθοβαρών παραμετρικών δημοσιονομικών μεταρρυθμίσεων, συμπεριλαμβανομένων του συστήματος ΦΠΑ και του συνταξιοδοτικού συστήματός της, υποστηριζόμενου από ένα φιλόδοξο πρόγραμμα για την ενίσχυση της φορολογικής συμμόρφωσης και της διαχείρισης των δημόσιων οικονομικών, καθώς και για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής, ενώ παράλληλα θα διασφαλίζεται η επαρκής προστασία των ευπαθών ομάδων.

  • Διασφάλιση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας (ενότητα 3): Η Ελλάδα θα λάβει άμεσα μέτρα για την αντιμετώπιση των μη εξυπηρετούμενων δανείων (ΜΕΔ). Η διαδικασία ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών θα πρέπει να ολοκληρωθεί πριν το τέλος του 2015 και θα συνοδεύεται από παράλληλα μέτρα για την ενίσχυση της διακυβέρνησης του ελληνικού Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΤΧΣ) και των τραπεζών.

  • Ανάπτυξη, ανταγωνιστικότητα και επενδύσεις (ενότητα 4): Η Ελλάδα θα σχεδιάσει και θα εφαρμόσει ευρύ φάσμα μεταρρυθμίσεων στις αγορές εργασίας και τις αγορές προϊόντων (συμπεριλαμβανομένης της ενέργειας), με τις οποίες όχι μόνο θα διασφαλίζεται η πλήρης συμμόρφωση με τις απαιτήσεις της ΕΕ, αλλά επίσης θα στοχεύεται και η επίτευξη βέλτιστων ευρωπαϊκών πρακτικών. Θα καταρτιστεί φιλόδοξο πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων, καθώς και πολιτικές για τη στήριξη των επενδύσεων.

  • Ένα σύγχρονο κράτος και μια σύγχρονη δημόσια διοίκηση (ενότητα 5) θα αποτελέσουν βασική προτεραιότητα του προγράμματος. Ιδιαίτερη προσοχή θα δοθεί στην ενίσχυση της αποδοτικότητας του δημόσιου τομέα κατά την παροχή ουσιωδών δημόσιων αγαθών και υπηρεσιών. Θα ληφθούν μέτρα για την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας του δικαστικού συστήματος και για την αναβάθμιση της καταπολέμησης της διαφθοράς. Οι μεταρρυθμίσεις θα ενισχύουν τη θεσμική και λειτουργική ανεξαρτησία βασικών θεσμών, όπως η φορολογική διοίκηση και η στατιστική υπηρεσία (ΕΛΣΤΑΤ).

Για την επιτυχία θα απαιτηθεί η συνεχής εφαρμογή των συμφωνημένων πολιτικών επί πολλά έτη. Για το σκοπό αυτόν, απαιτείται πολιτική δέσμευση, αλλά επίσης και η τεχνική ικανότητα της ελληνικής διοίκησης να την υλοποιήσει. Οι αρχές έχουν δεσμευτεί να εκμεταλλευτούν πλήρως τη διαθέσιμη τεχνική βοήθεια, η οποία, από ευρωπαϊκής πλευράς, συντονίζεται από τη νέα υπηρεσία στήριξης διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων (ΥΣΔΜ) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Η τεχνική βοήθεια είναι ήδη διαθέσιμη για ορισμένες βασικές μεταρρυθμιστικές δεσμεύσεις, μεταξύ άλλων σχετικά με τη φορολογική πολιτική, τη μεταρρύθμιση της φορολογικής διοίκησης, την επανεξέταση του συστήματος κοινωνικής πρόνοιας, καθώς και τον εκσυγχρονισμό του δικαστικού συστήματος. Οι αρχές έχουν δεσμευτεί για την ταχεία ενίσχυση προϋπάρχοντων προγραμμάτων τεχνικής βοήθειας για τη στήριξη μεταρρυθμίσεων όπως η αξιολόγηση όσον αφορά τον ανταγωνισμό σε συνεργασία με τον ΟΟΣΑ, η αδειοδότηση επενδύσεων σε συνεργασία με την Παγκόσμια Τράπεζα, η ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, η αναθεώρηση του φόρου εισοδήματος, η διασταύρωση και είσπραξη οφειλών από εισφορές κοινωνικής ασφάλισης και φόρους, καθώς και η μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης. Υπάρχει ακόμη πεδίο για την επεξεργασία προγραμμάτων τεχνικής βοήθειας, σε τομείς όπως η ενεργειακή πολιτική, οι πολιτικές για την αγορά εργασίας, συμπεριλαμβανομένης της αντιμετώπισης της αδήλωτης εργασίας, και η κωδικοποίηση της ελληνικής νομοθεσίας. Οι ελληνικές αρχές θα οριστικοποιήσουν, έως τα τέλη Σεπτεμβρίου του 2015, ένα μεσοπρόθεσμο σχέδιο τεχνικής βοήθειας με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Η Ελλάδα πρέπει να βασιστεί στη συμφωνημένη στρατηγική ανάκαμψης και να επεξεργαστεί μια γνήσια στρατηγική ανάπτυξης, την οποία θα ενστερνιστεί και θα καθοδηγήσει η ίδια. Στη στρατηγική αυτή θα πρέπει να ληφθούν υπόψη οι μεταρρυθμίσεις που περιλαμβάνονται στο παρόν Μνημόνιο Συνεννόησης, συναφείς πρωτοβουλίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η συμφωνία εταιρικής σχέσης για την υλοποίηση του ΕΣΠΑ και άλλες βέλτιστες πρακτικές. Η Ελλάδα πρέπει να επωφεληθεί πλήρως από τους σημαντικούς πόρους που είναι διαθέσιμοι από τον προϋπολογισμό της ΕΕ και από την ΕΤΕπ για τη στήριξη των επενδύσεων και των μεταρρυθμιστικών προσπαθειών. Για την περίοδο 2007-2013, η Ελλάδα ήταν επιλέξιμη για να λάβει 38 δισεκατομμύρια ευρώ με τη μορφή επιχορηγήσεων από τις πολιτικές της ΕΕ και θα πρέπει να επωφεληθεί από τα ποσά που απομένουν επί του παρόντος από τα κονδύλια αυτά. Για την περίοδο 2014-2020 είναι διαθέσιμα για την Ελλάδα περισσότερα από 35 δισεκατομμύρια ευρώ από τα κονδύλια των ταμείων της ΕΕ. Προκειμένου να μεγιστοποιηθεί η απορρόφησή τους, το πρόγραμμα επενδύσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Ευρώπη θα αποτελέσει επιπλέον πηγή επενδύσεων, καθώς και τεχνικής βοήθειας προς τους δημόσιους και ιδιώτες επενδυτές, προκειμένου να εντοπίσουν, να προωθήσουν και να επεξεργαστούν υψηλής ποιότητας και εφικτά έργα προς χρηματοδότηση. Οι ελληνικές αρχές μπορούν να ζητήσουν τεχνική βοήθεια για να επεξεργαστούν περαιτέρω τη στρατηγική ανάπτυξης, η οποία θα μπορούσε να στοχεύει, μεταξύ άλλων, στη δημιουργία ελκυστικότερου επιχειρηματικού περιβάλλοντος, στη βελτίωση του εκπαιδευτικού συστήματος, καθώς και της διαμόρφωσης ανθρώπινου κεφαλαίου, μέσω της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης, στην ανάπτυξη της Ε&Α και της καινοτομίας. Η τεχνική βοήθεια θα μπορούσε επίσης να συνδράμει στον σχεδιασμό τομεακών προτεραιοτήτων σε τομείς όπως ο τουρισμός, οι μεταφορές και η εφοδιαστική, καθώς και η γεωργία. Οι αρχές σκοπεύουν να οριστικοποιήσουν τη στρατηγική ανάπτυξης έως τον Μάρτιο του 2016, σε συνεργασία με τους κοινωνικούς εταίρους, την πανεπιστημιακή κοινότητα και διεθνείς οργανισμούς. Η στρατηγική θα πρέπει επίσης να ανταποκρίνεται στην ανάγκη για συντονισμό του φιλόδοξου προγράμματος μεταρρυθμίσεων, με την ενίσχυση της υφιστάμενης Γενικής Γραμματείας Συντονισμού και με τη συμμετοχή, κατά περίπτωση, οργανώσεων αντιπροσωπευτικών του ιδιωτικού τομέα.

2. Επίτευξη βιώσιμων δημόσιων οικονομικών που στηρίζουν την ανάπτυξη και την απασχόληση

Για τη διόρθωση των ακραίων ανισορροπιών στα δημόσια οικονομικά κατά τα τελευταία χρόνια απαιτήθηκε μια άνευ προηγουμένου προσαρμογή και θυσίες από την Ελλάδα και τους πολίτες της. Τα δημόσια ελλείμματα έχουν μειωθεί σημαντικά σε σύγκριση με την προ κρίσης περίοδο, παρά το γεγονός ότι η Ελλάδα βρίσκεται αντιμέτωπη με πρωτογενές έλλειμμα ανερχόμενο σε περίπου 1,5% του ΑΕΠ το 2015, χωρίς πρόσθετα μέτρα. Η εξυγίανση βασίστηκε επίσης στη δραματική αποκλιμάκωση των δημόσιων επενδύσεων και υπηρεσιών, η οποία θα πρέπει να εξομαλυνθεί και να τεθεί σε μεγαλύτερη προτεραιότητα σταδιακά, προκειμένου να διατηρηθεί το αναπτυξιακό δυναμικό.

Shares

ΓΕΝΙΚΟ ΣΧΟΛΙΟ

Όπως ήταν λογικό το νέο Μνημόνιο δεν διαφέρει ουσιαστικά στο κεφάλαιο της γενικής περιγραφής των στόχων του προγράμματος. Ωστόσο το νέο κείμενο συμφωνίας είναι λιγότερο αόριστο όσον αφορά τους χρόνους και θέτει χρονοδιαγράμματα, τόσο για τα συμφωνημένα μέτρα, όσο και για το νέο ΕΣΠΑ.

EXPLAINER

[σε αγκύλες] Όπως το βρίσκουμε στο πρωτότυπο. Πρόκειται για σημεία που βρίσκονται ακόμα υπό διαπραγμάτευση, όπως οι ημερομηνίες όσο η αξιολόγηση καθυστερεί. Το 90% αφορά προτάσεις της ελληνικής πλευράς που δεν έχουν περάσει στο τελικό κείμενο.

 [Σχόλιο: ]  Τα σχόλια της συντακτικής ομάδας του ThePressProject

 [Όνομα: ]  Σχολιασμός από προσκεκλιμένο ειδικό επί του θέματος

 προαπαιτούμενο  για το κλείσιμο της αξιολόγησης

 (βασικό παραδοτέο)  προκειμένου να γίνει εκταμίευση 

Αρχές: Όπου αναφέρεται στο μνημόνιο αφορά την Ελληνική Κυβέρνηση.

Προσοχή: Η μετάφραση έχει γίνει από το ThePressProject. Παρακαλούνται τα εμπορικά ΜΜΕ να διαβάσουν προσεκτικά τους όρους χρήσης.